Akademski plenum zahteva izmene Zakona o šumama: Zabrana promene namene opožarenog zemljišta najmanje 30 godina

Iako postojeći pravni okvir propisuje obavezu sanacije, on ne postavlja jasnu višedecenijsku branu između izbijanja požara i prenamene lokacija. Ova pravna praznina ostavlja prostor za zloupotrebe, zbog čega iz Akademskog plenuma poručuju da se zakon mora hitno izmeniti kako vatra više nikada ne bi bila prečica do građevinskog zemljišta, rudnika, industrijskih zona ili privatnog profita.

Pozivajući se na rešenja poput člana 50 španskog Zakona o šumama, Plenum predlaže uvođenje rigoroznih normi koje obuhvataju potpunu obustavu svih aktivnosti koje ometaju prirodnu obnovu vegetacije, uz obavezno donošenje planova sanacije i pošumljavanja. Pored toga, zahteva se uspostavljanje javno dostupnog registra opožarenih površina u kom bi se beležio svaki plan sanacije, ali i svaki eventualni pokušaj prenamene. Izuzeci od ove zabrane smeli bi da se predvide isključivo zakonom, u slučajevima od najvišeg javnog interesa i uz obavezno obezbeđivanje odgovarajuće kompenzacione šumske površine.

Povod za ovaj apel je i dramatičan požar u Deliblatskoj peščari, gde vatrena stihija uništava čitav živi sistem. Ovaj specifični mozaik peska, stepe, žbunja i šume predstavlja stanište za oko 900 biljnih vrsta, 20 vrsta orhideja sa Crvene liste flore Srbije, kao i oko 40 vrsta sisara. Na ovom području žive zaštićene i retke vrste poput banatskog božura, Pančićevog pelena, peščarskog smilja, ali i tekunice, slepog kučeta, stepskog skočimiša, orla krstaša i stepskog sokola, pa sve do specifičnih populacija pustinjskih mrava i pauka.

Prolazak vatre kroz ovakva staništa ne uništava samo hranu i zaklon, već prekida ključne veze među populacijama, otvarajući put eroziji peska, gubitku humusa i širenju invazivnih vrsta. Zbog toga stručnjaci iz Akademskog plenuma naglašavaju da obnova mora biti zasnovana na nauci i dugoročnoj odgovornosti. Zahteva se javan i stručan plan sanacije, trajni monitoring oporavka prirode, kao i obnova striktno prema izvornom tipu staništa - kako bi stepa ponovo postala stepa, a autohtona šuma vraćena u svoje prirodno stanje.

Poruka Akademskog plenuma je jasna: Opožarena šuma mora ostati šuma, a zaštita prirodnog staništa počinje odmah i mora trajati decenijama.traje decenijama.

 

Izvor: Epicentar press