Danas je Dan grada Čačka, 613 godina zabeleženo u vrednim istorijskim dokumentima

Na sednici Izvršnog odbora Skupštine opštine Čačak, održanoj 11. decembra 1998. godine odlučeno je da novi Dan opštine (danas grada) bude 18. decembar, kao datum kada je prvi put (18. decembar 1408) ime Čačka zabeleženo u istorijskim izvorima.

Pored više predloga stručna komisija je prihvatila, a SO Čačak usvojila predlog našeg poznatog istoričara prof dr Andrije Veselinovića (Filozofski fakultet u Beogradu, rođen 12. jula 1949. u Ježevici kod Čačka) koji je i pronašao podatak o prvom pomenu imena Čačak u istorijskim izvorima u Dubrovačkom arhivu.

 

Foto: Copyright©Goran i Danijela Davidović

 

18. decembar 1408 - U dokumentu, koji se čuva u Dubrovačkom arhivu u seriji pod imenom Lettere e commisioni di Levante (Pisma i upustva sa Istoka), prvi put se navodi ime mesta - Čačak. Dvojica dubrovačkih kurira Pribislav i Utješen predali su u Čačku dva sudska poziva dubrovačkim građanima Marinu Lebroviću i njegovom sinu Milu (Marin de Lebro et Millo eius filio). Oni su pozvani da pred dubrovački sud izađu zbog neizmirenih dugovanja prema poveriocima, dubrovačkim vlastelinima Pavlu Gunduliću, Klementu Bodačiću i Nikoli Ranjini. U dokumentu se kao tuženi pominje jedan od najvećih dubrovačkih trgovaca tog doba Marin de Lebro, koji je živeo u Čačku (in Cacač), gde je imao kuću (možda i radnju), u kojoj je povremeno boravio. U srpskim dokumentima je naveden i kao Maroje Lebrović, (ranije pominjani zakupnik rudničke carine) koji je ubrajan u red većih preduzetnika i kreditora u Srbiji. Za zakupninu rudničke carine morao je despotu Stefanu da godišnje plaća 600 litara srebra. Ukoliko je ovaj poznati Dubrovčanin odabrao Čačak kao mesto boravka to bi bio nesumnjiv dokaz o njegovom privrednom značaju.

Prvi put Čačani su proslavili novi Dan opštine 18. decembra 1999. godine. Prvi dobitnici Nagrade Čačka bili su: Košarkaški klub Železničar, Umetnička galerija Nadežda Petrović, fotograf Aleksandar Aco Simić, Milun Ćojbašić i Slobodan Matović Džaja.

Do ustanovljenja novog dana opštine/grada, 18. decembar, lokalna samouprava je proslavljala kao Dan opštine 1. oktobar (dan kada je oslobođen Čačak 1941. godine od strane Jeličkog četničkog odreda, mada se to decenijama negiralo). Taj dan je ustanovljen 1964. godine, kao i opštinska Nagrada Prvi oktobar. Prvi dobitnici te 1964. godine su bili: Institut za voćarstvo, Čačak-film, Mesna organizacija SSRN Ključ, Dragutin Jovanović, dr Franjo Hercog, Milorad Radovanović, inženjer Rodoljub Jovanić i Ljubivoje Marinović. Svečano dodeljivanje nagrada je uglavnom obavaljano 3. decembra, povodom dana konačnog oslobođenja u Drugom svetskom ratu. Nagrada je dodeljivana od 1964. do 1998. godine, kada je ustanovljen novi dan opštine Čačak (18. decembar).

 

Izvor: Goran Davidović, istoričar